Ужуглел
16.12.2021г
Тема: Д деп ун болгаш Д,д деп ужуктер.(номчулга болгаш бижилге)
Сорулгазы: Ооренген уннернин, ужуктернин шын бижилгезинин болгаш номчулгазын катаптаар. Чаа ун, ужуктер-биле таныштырар. Уругларнын аас болгаш бижимел чугаазын, тывынгыр, сагынгыр чоруун сайзырадыр.Дузааргак, биче сеткилдиг аажы-чанга кижизидер.
- Организастыг кезээ.
- Чугаа сайзырадылгазынга минута.
Б. Богун ай, хунун адаптынарам.
-Неделянын каш дугаар, чуу деп хунул?
-Ам каш дугаар чуу деп кичээливис болурул?
3.Кичээлдин сорулгазы-биле таныштырар.
–Уруглар бо кичээлде чуну кылыр-дыр бис? (Слайд 1)
(самбырада демдектерни коруп харыыларын бээр)
— Бистин суурувуска Чылбыга коступ келген.Ол хой кудумчулар аразынга келгеш дедир чоруур оруун таппайын баргаш, силерден дуза дилеп келгани ол. Дузалажыр бис бе , уруглар?
— Ол арай-ла силерни ам-даа эки номчуп, бижип билбес боор болар дээш шала улуг класстарже барыксап турар-дыр. Чоргузуптаалы бе азы дузалажыптар силер бе?
— Ынчаарга силер оон кылдырган даалгаларын эки кууседир ужурлуг силер.
4. Катаптаашкын
А) Ужуктер кожаазы-биле ажыл.(Слайд2)
— Ужуктер кожаазын корунер. Уннер болгаш ужуктер кандыг болуктерге чарлып турарыл? (Ажык болгаш ажык эвес)
— Ажык унну ажык эвес унден канчаар билип алыр бис? (Ажык эвес унну адаарывыска аас иштинге шаптараазынга таваржыр)
— Ажык уннернин дугайында чуну билир силер?
(Слогтар тургузар; соска узун база кыска адаттынар.)
— Кыска е деп уннун дугайында чуну билир силер? (Состун чугле иштинге база соолунге турар)
— Ажык эвес уннер кандыг болуктерге чарлырыл?2 (Ыыткыр база дулей).
— Ыыткыр уннер — …
Дулей- …
– Эрткен кичээлде кандыг ун-биле танышкан ийик бис? (Д деп ун. Кандыг унул?)
В) Оюн «Чуу артыгыл?» (Самбырада чуруктар: долаана, дилги, дырбактыг, диис, диин)
— Чурукче корунерем, чулер-дир аданар. (Диин, дилги, дагаа, дырбактыг, диис, долаана-кат) чурукта чувелернин чузу домей бооп турар-дыр? (Шупту д деп унден эгелээн состер)
— Чылбыга коруп тургаш артык чувелерни ап каптынар дээн. Чуу артык-дыр? (Долаана-кат. Чуге дизе долаана- кат, а артканнары дириг амытаннар)
— Ам чуу артык-дыр? (дагаа, чуге дизе –куш, а артканнары аннар)
А ам чуу артык-дыр? (диис-азырал амытан)
— Бо амытаннар Чылбыганын дузалакчылары бооп турар. Чуге ындыгыл? (Чуге дизе олар аннар аргада кады чурттап турарлар)
- Чаа тема
а)Шинчилел ажыл.
— Уруглар, биче д деп ужуктун бижимелин кандыг база каш кезектен тургустунганын шинчилеп корунерем.
(Самбырада элээн каш хевирлерин коргускен. Ийи кезектен тургустунган. Бирги кезээ чуу деп ужукте барыл? Ийиги кезээ?
бирги кезээ – а, ийиги кезээ – у. Дудуштуруптарывыска – д деп ужук.)
б)Бичии д деп ужуктун бижилгези. (Бижилге кыдырааштарында – а.3).
в)Слогтарны номчааш бижиир.
- Рефлексия
- Паралап ажылдаары.
Ужуктер-биле состер тургузар. Домак чогаадыр.
-Кымнар эки ажылдаан?
- Кичээлдин туннели
-Богун чуну оорендивис? Чуу солун болду?
21.12.2021г
Т е м а з ы: Б деп ун болгаш Б, б деп ужуктер (номчулга болгаш бижилге)
Сорулгазы: Эрткен кичээлде өөренип алганы чаа уннун ужуун боттары танып, бо кичээлдин сорулгазын тургузуп ооренир, база кичээлге чуну кылып тургаш чаа уннерни ылгап билирин, состе оон туружун шын тып, медерелдиг номчулганы чедип алыр деп чувени билиндирер.
Организастыг кезээ.
Катаптаашкын. Эрткен кичээлге өөренген ужуун уруглар хана кассазындан тывар. Уругларга б деп уннун ужуу кирген сестер тыптырар. Шын адалгаже кичээнгей салыр.
«Состерни чуруктар-биле дууштурунер» деп оюн (ар. 59):
боо, буур, буура, барба. Адаан шыйган сестернин утказын башкы тайылбырлаар. Чамдык сестер-биле домак чогааттырар.
Сезуглелди (ар. 59) уругларга номчудар. Б деп уннун ужуу сөстернин кайызында таваржып чоруурун сөзуглелден тыптырар.
Бижилге. Б деп уннун ужуунун бичиизин бижидип өөредир.
«Билбеспейге дузалажьнар» деп оюн (ар. 59).
Чангыс болгаш ийи слогтуг сестерни Билбеспей ылгап шыдаваан, уруглар ан.аа дузалажырлар.
Чугаа сайзырадылгазынга сюжеттиг чурук-биле ажылдаар. Утказынга харылзаалыг чугаа тургузар.
Бөрү, боо деп сөстерниц слог болгаш ун анализин кылгаш, уруглар боттарынын, кассазынга тургузар.
Туннел.
22.12.2021г
Т е м а з ы: Б деп ун болгаш Б, б деп ужуктер дугайында веренгенин катаптаар (бижилге). Улуг Б деп ужукту бижиири.
Сорулгазы: Эрткенкичээлде өөренип алганы чаа уннун ужуун боттары танып, бо кичээлдин сорулгазын тургузуп ооренир, база кичээлге чуну кылып тургаш чаа уннерни ылгап билирин, состе оон туружун шын тып, медерелдиг номчулганы чедип алыр деп чувени билиндирер.
Катаптаашкын.
Ужуктер кожаазындан (ар. 58) эрткен кичээлге өөренген ужуун тывар. Оон парламалын база бижимелин деннеп кеер (ар. 58). Эрткен кичээлге өөренгени б деп уннун ужуунун бичиизин бир өөреникчиге бижидер, ескелери кыдыраажынга бижиир. Сактып бижип алганынын сөөлунде словарьлыг диктант бижидер: бүрү, боо, бөрү. Бо сөстернин шын бижилгезин хынаарда, эге уннун ужуун уруглар сигнал карточкалары-биле көргузер.
Уругларнын боттарынга б деп уннун ужуу кирген сестер тыптырар.
Домактар чогааттырар.
Бижилге. Б деп уннун ужуунун улуун бижидер. Бижилге кыдыраажын удуртулга болдурар.
Чугаа сайзырадылгазынга сюжеттиг чурук-биле ажылдадыр. Харылзаалыг чугаа тургустурар.
Шын адалга. өөреникчилерге чангыстап б деп унну адаткылаар. Б деп уннун ужуун ададыр (көргузер). Б-биле эгелеп турар сөстерни башкы адагылааш, б канчаар дынналып турарын удур айтырып турар: балды, бараан, барба. Сестерни магнитофонга бижидип алгаш, дыннадып болур.
Кошкак номчуур уругларга сөзуглелди (ар. 68) номчудуп болур. өскелери чыылда полотнолар-биле ажылдаарлар.
Туннел.